सप्टेंबर-नोव्हेंबर महिना सण-वार-व्रत वैकल्ये यांची विस्तृत माहिती व पूजाविधी

 

कोजागरी पौर्णिमा

(दिंडोरी प्रणीत उत्सव)

(आश्विन शु.१५) (१३ ऑक्टोबर २०१९)

 

     पौर्णिमेची रात्र, चंद्राची रात्र सर्वांना आनंद देते. आश्विन शु. पौर्णिमा म्हणजे ‘कोजागरी पौर्णिमा’ अशा या रात्री शरदाच्या चांदण्यात जे लोक आनंदात रमत खेळत जागरण करतात. त्यांच्यावर देव प्रसन्न होतात असा समज आहे. हा उत्सव अश्विन शु.पौर्णिमा या दिवशी रात्री ठिक १२ ते १२.३९या ३९ मिनिटात करायचा असतो. भगवान इंद्र, लक्ष्मी, चंद्र, कुबेर यांची वर्षातून सेवा करण्याची हीच एकमेव वेळ असते. शक्यतो हा उत्सव प्रत्येक सेवेकर्‍याने आपल्या घरीच करावा. उपरोक्त वरील देवता या दिवशी पृथ्वीतलावर आशीर्वाद देण्यासाठी येत असतात त्यांना अमृताचा (दूध) नैवेद्य लागतो.

* पूजाविधी मांडणी :

मांडणी करतांना एका पाटावर किंवा चौरंगावर-

  १. लक्ष्मीचे प्रतीक म्हणून विड्याच्या जोड पानावर सुपारी ठेववी.

  २. विड्याच्या जोडपानावर कुबेराचे प्रतीक म्हणून सुपारी ठेवावी.

  ३. तांदुळाच्या राशीवर पाण्याने भरलेला तांब्याचा तांबा/गडवा, त्यात आंब्याचा डगळा इंद्राचे प्रतिक म्हणून घ्यावा.

  ४. चंद्राचे प्रतीक म्हणून चंदनाचा भरीव गोल बनवावा. अशी मांडणी रात्री १२ वाजेपर्यंत करुन ठेवावी. रात्री ठीक १२ ते १२.३० या ३० मिनिटात दुधाचे भांडे चंद्रकिरणात ठेवावे. जेणे करुन चंद्र देवता शलाका रुपात अमृताचा प्रसाद देतात.

  ५. १२.३० ला पूजेच्या पाटासमोर दुधाचे भांडे ठवून चारही देवांची हळद-कुंकू, पांढरी फुले, अक्षता, अष्टगंध वाहून पूजा करावी. दुपारीच तुळशीपत्र तोडून ठेवावे. त्यात एक तुळशीपत्र टाकावे व नैवेद्य दाखवावा व प्रार्थना म्हणावी.

ऋण रोगादी दारिद्रयम अपमृत्यु भय ।

शोक मनस्ताप नाशयंतु मम सर्वदा ॥

दुधाचा नैवेद्य फक्त घरातील व्यक्तींनीच घ्यावा. उपरोक्त सुपार्‍या जपून ठवून दरवर्षी पूजाव्यात.

     कोजागरीस त्यांची पूजा करावी. १२ ते १२.३० या काळात लक्ष्मीप्राप्तीची सेवा करावी त्यात श्री स्वामी समर्थ या मंत्राचा ११ माळा जप, श्री लक्ष्मी गायत्री मंत्र, श्री विष्णू गायत्री मंत्र, श्री कुबेर मंत्र प्रत्येक १ माळ जप करावा, तसेच १६ वेळा श्री सूक्त, श्री व्यंकटेश स्तोत्र १ वेळा व गीतेचा १५ वा अध्याय वाचावा.

     ही अतिशय महत्त्वाची लक्ष्मी प्राप्तीची सेवा आहे. लक्ष्मी म्हणजे श्री, शोभा! लक्ष्मी अनेक प्रकारची आहे. वित्तलक्ष्मी, गुणलक्ष्मी, लक्ष्मी, भावलक्ष्मी वगैरे सर्वच प्रकारची लक्ष्मी जागृत माणसाला मिळते. आळशी, प्रमादी किंवा झोपाळू माणूस प्रत्यक्ष समोर आलेल्या लक्ष्मीलाही ओळखू शकत नाही. देवी महालक्ष्मी ही परमदयाळु आहे, कृपाळू आहे, ती हित करणारी आहे पण या देवीची मोठी बहिण मात्र संकटे आणते, त्रास देते कटकटी निर्माण करते अशी कल्पना आहे.

     या मोठ्या बहिणीस ‘अक्काबाई’ म्हणतात तिची अवकृपा झाली की लोक म्हणतात की ‘अक्काबाईचा फेरा आला’ ही अक्काबाई पौर्णिमेच्या दिवशी अनेक झोपलेल्या आळशी लोकांवर ती रागावते. पण जे जागरण करतात त्यांना सुख समाधान, संपत्ती लाभते असे म्हणतात. कोण जातोय? को जागर्ती? यावरुन या पौर्णिमेला ‘कोजागिरी’ हे नाव पडले. याच पौर्णिमेच्या रात्री देवांवा राजा इंद्रही पृथ्वीवर फिरत असतो आणि पूजा कोण करीत आहे किंवा नाही हे पाहत असतो. वारंवार तो ‘कोजागर्ता’ असे विचारतो यावरुन हे नाव रुढ झाले.

 

 गोवत्स द्वादशी (वसुबारस)

(आश्विन कृ.१२) (दि. २५ ऑक्टोबर २०१९)

 

वसूबारसच्या सायंकाळी सवत्स गायीची (वासरासह) पूजा करावी. तिच्या पायावर अर्घ्य देऊन, ओवाळून पंचोपचार पूजा करावी. नंतर तिला उडदाचे वडेे व नैवेद्य खाऊ घालावा.

     या दिवसापासून दीपोत्सव सुरू होतो. त्यामुळे दारासमोर आकाशकंदील लावावा. दाराजवळ, तुशीजवळ रांगोळी काढावी. दिवे (पणत्या)

लावावेत.

श्री गुरूद्वादशी

(दिंडोरी प्रणीत उत्सव)

(आश्विन कृ.१२) (दि. २५ ऑक्टोबर २०१९)

 

गुरुद्वादशी म्हणजे भगवान श्रीपाद श्रीवल्लभ यांच्या निजधामगमनाचा, नवा अवतार धारण करण्याचा दिवस आहे.

     या दिवशी सकाळी ८.०० चे आरतीपूर्वी श्रीपाद श्रीवल्लभांचा फोटो केंद्रात श्री स्वामी समर्थ महाराज व दत्त महाराजांच्या फोटोच्या मध्यभागी ठेवावा. आरती झाल्यावर प्रत्येकाने ११ माळी श्री स्वामी

समर्थ जप करावा. त्यानंतर श्री गुरूचरित्र ग्रंथाचा ९ वा अध्याय एका सेवेकर्‍याने मोठ्याने वाचावा, इतरांनी त्याचे श्रवण करावे. १०.३० च्या आरतीला अन्नाचे ६ नैवेद्य करावे. श्रीपाद श्रीवल्लभांचे आवडीचे पदार्थ नैवेद्यात करावेत. (अधिक माहितीसाठी ज्ञानदान भाग १ बघणे.)

 

धनत्रयोदशी

(आश्विन कृ.१२) (दि.२५ ऑक्टोबर २०१९)

 

या दिवशी धन्वंतरी पूजन करावे. धन्वंतरी ही आरोग्याची देवता आहे. धन्वंतरीचा फोटो घरात मांडून पंचोपचार पूजा करावी व धन्वंतरी मंत्राचा १ माळ जप करावा.

   फुलांचा हार घालावा, तुळस वहावी, नैवेद्य दाखवावा. धन्वंतरीच्या उपासने बरोबर घरगुती आयुर्वेद ग्रंथाचे वाचन करावे व दीर्घायुष्य व आरोग्य यासाठी प्रार्थना करावी. धन्वंतरी हे आरोग्याचे अधिष्ठात्री दैवत असल्याने त्यांच्या सेवेमुळे दीर्घायुष्य व आरोग्य लाभते. १ वेळा विष्णू सहस्त्रनाम, रामरक्षा, गीतेचा १५ वा अध्याय, १ वेळा कालभैरवाष्टक, १ माळ महामृत्यूंजय मंत्र.

यमदीपदान : या दिवशी सायंकाळी कणकेचा एक मोठा दिवा किंवा मातीची पणती घ्यावी. त्यात तेल व वात घालून तो घराच्या बाहेर दक्षिणेला (दिव्याची ज्योत दक्षिणेला करावी) पेटवून ठेवावा व दक्षिण दिशेला तोंड करून व हात जोडून यम राजाचा मंत्र म्हणावा व त्याला नमस्कार करावा.

मृत्युनां दण्डपाशाभ्यां कालेन शामया सहा ।

त्रयोदशां दीपदानात् सूर्यज: प्रीयतां मम ॥

 

 

नरक चतुर्दशी

(आश्विन कृ.१४) (दि. २७ ऑक्टोबर २०१९)

 

     जगातील पहिला सामुदायिक स्त्रीमुक्ती दिन. नरकासुराने पळवून नेलेल्या सोळा हजार  स्त्रियांना नरकासुराला ठार मारून श्रीकृष्णाने मुक्त केले व त्याच दिवशी त्यांचे पालकत्व  घेतले व स्वत:चे म्हणून सन्मानाचे जीवन प्राप्त करून दिले. यातून जगातील तमाम मानवास आदर्श घालून दिला आहे की, आपल्या देशात स्त्री भ्रष्ट होते म्हणजे देश भ्रष्ट होतो, असे समजले जाते.

     व्यासांनी, पूर्वजांनी या स्मृती प्रित्यर्थ हा दिवाळीचा सण सुरू केला. उत्सव म्हणून पहाटे उठून स्नान करायचे असते.

     या दिवशी सर्व सेवेकरी भगिनींनी श्रीकृष्णाच्या फोटोस पूजा करून हार घालावा. नैवेद्य दाखवावा व कृतज्ञतापूर्वक त्या भगवानाच्या अगाध लीलांचे कार्यकारण भावात्मक चिंतन, मनन करावे.

     विष्णू सहस्त्रनाम, गीतेचा १५ वा अध्याय अथवा संपूर्ण गीता पठण करावी,  गीतेची १८ नांवे म्हणावी, १ वेळा लक्ष्मी नृसिंह स्तोत्र वाचावे. व्यंकटेश स्तोत्र म्हणावे.

 

लक्ष्मीपूजन-लक्ष्मी-कुबेर पूजन

(आश्विन कृ.१४) (दि. २७ ऑक्टोबर २०१९)

 

* कार्यकारण भाव : बलीच्या बंदिवासातून माता लक्ष्मीची सुटका, लक्ष्मीकारक व्रतांपैकी एक.

* पूजा साहित्य : गंध, अक्षता, हळदी-कुंकू, फुले (शक्यतो पांढरी रुई, पांढरी जास्वंदी, पांढरी शेवंती, पांढरी कन्हेर, झेंडू इ.) तुळशी पत्र, निरांजन, धूप, नागवेलीची पाने, खारीक, बदाम, नाणे, पाण्याचा तांब्या, फळे, नैवेद्यास, पुरण पोळी, साळीच्या लाह्या, बत्ताशे, फराळाचे पदार्थ इ. (ग्रंथ-नित्यसेवा, श्री दुर्गा सप्तशती, श्री स्वामी समर्थ सेवा मासिक अंक)

* पूजा मांडणी व पूर्वतयारी *

पूजेची वेळ सायंकाळी ५.३० नंतर

प्रदोषकाळापूर्वीच मांडणी करावी. (सायं. ५.३० वा.)

१) देव्हार्‍यासमोर एक मोठा पाट ठेवावा व त्यावर पूजेसाठी आणलेले नवीन वस्त्र अंथरावे.

२) चित्रात दिल्यानूसार पाटावर स्वस्तिक काढावे (त्यावर बाहेरून पूजा करून आणलेली नवीन केरसुणी ठेवण्यात येईल.) पाटावर डाव्या बाजुला लक्ष्मी नारायण यांची प्रतिमा ठेवावी, त्याच्या समोर दोन स्वतंत्र जोडपानांवर कोजागरी पौर्णिमेस वापरलेल्या देवी लक्ष्मी आणि कुबेर यांच्या सुपार्‍या ठेवाव्यात. त्यानंतर दोन सुक्या खोबर्‍याच्या वाट्यांमध्ये अनुक्रमे खडीसाखर व बत्ताशे-साळीच्या लाह्या भराव्यात. त्यानंतर या दोन्ही वाट्या जोड पानावरील सुपारी स्वरुपातील देवतांच्यासमोर ठेवाव्यात.

३) लक्ष्मी नारायण यांच्या प्रतिमेशेजारी कुलदेवतेचा टाक ठेवावा.

४) त्याच्यासमोरील बाजुस चार हत्तींनी युक्त असलेली माता लक्ष्मीची प्रतिमा अथवा नाणे ठेवावे, त्यासमोर एक नारळ ठेवावे. पैसे, सोने, चांदी, फळे, फराळाचे पदार्थ इ. चित्रात दर्शविल्याप्रमाणे त्या त्या ठिकाणी ठेवावे. पूजेच्या उजव्या बाजूस शंख तसेच डाव्या बाजूस घंटा ठेवावी, अशा पद्धतीने पूजेची मांडणी केल्यानंतर पूजेसमोर तसेच प्रवेशद्वार आणि तुळशी वृंदावनाजवळ रांगोळी काढावी. तुळशीपासून पूजेच्या ठिकाणापर्यंत रांगोळीने लक्ष्मी तसेच गायीची पावले काढावीत.

 

श्री लक्ष्मी पूजन मांडणी

 

५) तद्नंतर देवघर, प्रवेशद्वार, तसेच तुळशीजवळ पणत्या प्रज्वलित कराव्यात.

६) पूजेला सुरुवात करताना घरात तुपाचा दिवा व धूप लावावा, सर्वत्र गोमुत्र शिंपडावे. घरातील वातावरण शांत ठेवावे. टी.व्ही. टेप बंद ठेवावेत.

* पूजन विधी *

सायंकाळी ५.३० वा. पूजेस सुरुवात करावी. पूजेची सुरुवात तुलसी पूजनाने करावी.

१) तुलसी पूजन – प्रथम तुळशीजवळ जाऊन दिवा अगरबत्ती लावून, हळद-कुंकू, अक्षता व फुले वाहून तिची पंचोपचार पूजा करावी. (* पंचोपचार पूजा – गंध, अक्षता, हळदी-कुंकू, फुले, धुप, दीप व खडीसाखरेचा नैवेद्य) यानंतर एक वेळा तुलसी स्तोत्र किंवा तुलसी मंत्र अकरा वेळा म्हणावा.

* तुलसी स्तोत्र *

‘तुलसी सर्व व्रतानां महापातक नाशिनी। अपवर्ग प्रदे देवी वैष्णवानां प्रिय सदा।

सत्ये सत्यवतीचैव त्रेताया मानवी तथा। द्वापारे चावतीर्णासी वृन्दात्वं तुलसी कली:॥’

 

तुलसी मंत्र- 

“ॐ र्‍हीं क्लीं ऐं वृन्दावन्यै स्वाहा॥”

 

२) तसेच पूजेसाठी आणलेल्या नवीन केरसुणीची पंचोपचार पूजा करावी.

३) तद्पश्चात प्रवेश द्वाराजवळ यावे, प्रवेशद्वाराची हळद-कुंकू वाहून पूजा करावी.

४) त्यानंतर पूजेच्या ठिकाणी यावे, बाहेरून पूजा करून आणलेली केरसुणी चित्रात दाखविलेल्या जागी ठेवावी. त्यानंतर निम्नलिखित क्रमानूसार पूजा करावी.

* सर्व प्रथम देवघरातील श्री स्वामी समर्थ महाराजांच्या फोटोची पूजा करून श्री स्वामी स्तवन म्हणावे तसेच १ माळ श्री स्वामी समर्थ जप करावा.

* त्यानंतर महिलांनी स्वत:च्या कपाळाला हळद-कुंकू तर पुरुषांनी अष्टगंध लावावा.

* आचमन : भगवान विष्णूंच्या २४ नावांपैकी प्रथम तीन नावांनी पाणी प्राशन करावे व पुढील दोन नावांना पाणी सरळ हाताने ताम्हणात सोडावे नंतर हात जोडून पुढील नावे म्हणावीत.

१) ॐ केशवाय नम: २) ॐ नारायणाय नम: ३) ॐ माधवाय नम: ४) ॐ गोविंदाय नम: ५) ॐ विष्णवे नम: ६) ॐ मधुसुदनाय नम: ७) ॐ त्रिविक्रमाय नम: ८) ॐ वामनाय नम: ९) ॐ श्री धराय नम: १०) ॐ ऋषिकेशाय नम: ११) ॐ पद्मनाभाय नम: १२) ॐ दामोदराय नम: १३) ॐ संकर्षणाय नम: १४) ॐ वामनाय नम: १५) ॐ प्रद्युम्नाय नम: १६) ॐ अनिरुद्धाय नम: १७) ॐ पुरुषोत्तमाय नम: १८) ॐ अधोक्षजाय नम: १९) ॐ नारसिंहाय नम: २०) ॐ अच्युताय नम: २१) ॐ जनार्दनाय नम: २२) ॐ उपेंद्राय नम: २३) ॐ हरये नम: २४) ॐ श्रीकृष्ण परमात्मने नम:

 

* प्राणायाम *

प्राणायाम करण्यापूर्वी पुढील विनियोग म्हणावा.

‘प्रणवस्य परब्रह्म ऋषि। परमात्मा देवता। देवी गायत्री छंद:।  प्राणायामे विनियोग:॥’

नंतर खाली दिलेली कृती करावी :

प्रथम मधल्या दोन बोटांनी डावी नाकपुडी बंद करून उजव्या नाकपुडीने श्वास आत घ्यावा व नंतर

अंगठ्याने उजवी नाकपुडी बंद करावी व मनातल्या मनात गायत्री मंत्र म्हणावा.

ॐ भू: ॐ भुव: ॐ स्व: ॐ महा: ॐ जन: ॐ तप: ॐ सत्यं ॐ तत्सवितुर्वरेण्यम भर्गोदेवस्य धीमहि। धियो यो न: प्रचोदयात्॥

नंतर डाव्या नाकपुडीवरील बोट काढून श्वास बाहेर सोडावा व उजव्या नाकपुडीवरील अंगठा काढून घ्यावा, या क्रियेला प्राणायाम म्हणतात. नंतर उजव्या हाताने दोन्ही कानास (प्रथम उजवा) व तोंडास पाचही बोटांनी स्पर्श करावा, व पुढील मंत्र म्हणावा:

‘ॐ आपोज्योतीरसोमृतंब्रम्हभूभुर्वव: स्वरोम्॥’

* त्यानंतर हातात पाणी घेऊन निम्नलिखित संकल्प म्हणावा :

संकल्प : ‘मी (अमुक) गोत्रात उत्पन्न (अमुक) नावाचा/नावाची परब्रह्म भगवान श्री स्वामी समर्थ महाराजांचा/महाराजांची सेवेकरी माझ्या घरातील व कुटुंबातील कायिक, वाचिक, मानसिक दारिद्य्र निवारण होऊन क्षेम, स्थैर्य, आयु, आरोग्य, ऐश्वर्य, अप्राप्त लक्ष्मी प्राप्तीसाठी व प्राप्त लक्ष्मी चिरकाल संरक्षित राहण्यासाठी तसेच गुरू, आई-वडील यांची भक्ती, सेवा व सान्निध्य प्राप्तीसाठी तसेच घरातील क्लेश, कलह निवारण होऊन घरात, कुटुंबात एकोपा राहण्यासाठी यथाशक्ती, यथाज्ञानेन दीपावली निमित्त श्री लक्ष्मीपूजन करीत आहे.’

* त्यानंतर श्री गणेश ध्यानमंत्र म्हणावा :

‘वक्रतुंड महाकाय सूर्यकोटी समप्रभ:।

निर्विघ्नं कुरू मे देव सर्व कार्येषु सर्वदा॥’

त्यानंतर कुटुंबातील सर्व सदस्यांनी सामूहिक पद्धतीने देव्हार्‍यातील श्री गणेश मूर्ती वर अथर्वशीर्ष म्हणून अभिषेक करावा व नंतर पूजेच्या कलशात गंध, अक्षता, हळद-कुंकू, फुले वाहून गंगादी सप्त नद्यांचे स्मरण करत नमस्कार करावा.

‘ॐ पुण्डरीकाक्षाय नम:।’ म्हणत पूजेच्या तांब्यातील पाणी सर्व पूजा साहित्य व स्वत: वर शिंपडावे.

* त्यानंतर फक्त कुलदेवतेच्या टाकावर 16 अथवा 1 वेळा श्रीसूक्त म्हणून अभिषेक करावा (टाक ताम्हणात घ्यावा) व नंतर पुसून जागेवर ठेवून गंध, अक्षता, हळद-कुंकू, फुले वाहून पूजन करावे.

* त्यानंतर श्री लक्ष्मी ध्यान मंत्र म्हणावा :

श्री लक्ष्मी ध्यान मंत्र –

‘ॐ कान्त्या कांचनसंन्निभां हिमगिरी प्रख्यैश्चतुभिर्गर्जे। हस्तो त्क्षिप्त हिरण्मय अमृत घटै रासिंचमाना श्रियम्॥

विभ्राणां वरमब्जयुग्मभयं हस्तै; किरीटोज्ज्वलां। क्षौमाबद्धनितम्बबिम्ब ललितां वंदेऽरविन्द्रस्थिताम्॥’

* त्यानंतर पूजा मांडणीतील सर्व देवतांचे गंध, अक्षता, हळद-कुंकू, फुले, तुळशी पत्र वाहून पूजन करावे, धूप दीप ओवाळावा व पुरणपोळीसह अन्नाचा तसेच लाह्या-बत्ताशे, फराळाचे पदार्थ, फळे इ. चा नैवेद्य दाखवावा. त्यानंतर माता लक्ष्मीची प्रार्थना म्हणावी.

 

श्री लक्ष्मी प्रार्थना :

‘त्रैलोक्यपूजिते देवी कमले विष्णूवल्लभे। यथा त्वमचला कृष्णे तथा भव मयि स्थिरा॥

कमला चंचला लक्ष्मीश्चला भुतिर्हरिप्रिया। पद्मा पद्मालया सम्यगुच्चै: श्रीपद्मधारिणी॥

धनदायै नमस्तुभ्यं निधी पद्मधिपायच। भूवन्तूत्वत्प्रसादान्मे धन धान्यादि संपदा॥’

* त्यानंतर एक वेळा तंत्रोक्त देवी सुक्त वाचावे व सप्तशती ग्रंथातील क्षमाप्रार्थना म्हणावी.

* त्यानंतर सेवाकेंद्रातील क्रमानुसार सायंकाळची आरती करावी. श्री गणपतीच्या आरतीनंतर देवीची आरती म्हणावी. पूजेच्या समाप्ती नंतर अभिषेकाचे तीर्थ सर्व घरात शिंपडावे.

* हे लक्ष्मीकारक व्रत असल्यामुळे कुटुंबातील सर्व सदस्यांनी सामूहिक पद्धतीने खालील विशेष सेवा रुजू करावी :

* एक माळ श्री ऋणनाशक गणेश मंत्र * एक माळ श्री लक्ष्मी गायत्री मंत्र * एक माळ कमलात्मक मंत्र * एक माळ ‘श्रीं’ मंत्र * एक माळ षोडशी मंत्र * एक माळ श्री विष्णू गायत्री मंत्र * एक माळ श्री विष्णूंचा मंत्र * एक माळ श्री कुबेर मंत्र * एक माळ श्री स्वामी समर्थ मंत्र * एक वेळा गीतेचा पंधरावा अध्याय, गीतेची अठरा नावे * एक वेळा व्यंकटेश स्तोत्र * एक वेळा विष्णू सहस्रनाम स्तोत्र * एक वेळा श्रीरामरक्षा

* अलक्ष्मी निस्सारण :

     या दिवशी घराची सर्व दारे, खिडक्या रात्री १२ वाजेपर्यंत उघड्या ठेवाव्यात तसेच सर्व दिवे सुरू ठेवावेत. बरोबर रात्री १२ वाजता जुन्या केरसुणीने घरातील मागील भिंतीपासून एका सरळ रेषेत केरसुणी न उचलता झाडत आणावे. केरसुणी उंबरठ्यावर आपटावी व तिचा एक फड तोडून बाहेर टाकावा. ही कृती करत असतांना ‘अलक्ष्मी नि:सारण’ म्हणावे.

     यानंतर जर कधी घरात मतभेद, कटकट झाली किंवा बाधित व्यक्ती घरात आली तर ती व्यक्ती निघून गेल्यानंतर वरील प्रमाणे कृती करावी. यामुळे घरात आनंद, सुख समाधान तसेच लक्ष्मी स्थिर होण्यास मदत मिळते. या दिपावली पर्व काळात अन्नदानादी दानधर्म करावा.

     श्री माता लक्ष्मींना शांतता अधिक प्रिय आहे. त्यामुळे लक्ष्मी पूजनाच्या दिवशी कर्कश वाद्ये, फटाके वाजविणे टाळावे, कारण त्यामुळे माता लक्ष्मी घरात प्रवेश करीत नाहीत.

 

बलिप्रतिपदा

(आश्विन शु.३०/ कार्तिक शु.१)

(दि. २८ ऑक्टोबर २०१९)

 

     सत्यवान सावित्रीची कथा सर्वांना विदित आहेच. या दिवशी महासती पातिव्रत्य धर्माचे स्मरण म्हणून पत्नीने पतीस अभ्यंगस्नान घालावे व औक्षण करावे. औक्षण करावयाची पध्दत यज्ञविधीमध्ये दिली आहे. सकाळी पतीचे पूजन करून त्यांचे चरणतिर्थ घ्यावे. बलीप्रतिपदेस दिवाळीचा पाडवा म्हणतात.

गोवर्धन अन्नकूट : अन्नाच्या ढीगावर गोपाळकृष्ण ठेवून त्यांची पूजा करावी. गाय म्हणजे लक्ष्मी व खोंड म्हणजे कुबेर समजून त्यांची पूजा करावी. नव्या वहीची पूजा करून जमा-खर्च लिहिण्यास सुरूवात करावी.

 

यमद्वितीया (भाऊबीज)

(कार्तिक शु.२) (दि. २९ ऑक्टोबर २०१९)

 

     या दिवशी भावाने बहिणीच्या हातचे खावे. बहिणीने भावाला ओवाळावे. आज असंख्य बहिणींना संरक्षण देणार्‍या भावांची नितांत गरज आहे, याची भावांनी जाणीव ठेवली पाहिजे.

 

कुष्मांड नवमी

(कार्तिक शु. ८) (४ नोव्हेंबर २०१९)

 

या दिवशी कोहळ्याचे दान ब्राह्मणास करावे.